İran “Anlaştık” dedi, Bağdat yalanladı: Kürt partileri için gizli pazarlık iddiası

İran’ın, Irak Kürdistan Bölgesi’nde faaliyet gösteren muhalif Kürt partilerinin İran’a teslim edilmesi ya da bölgeden çıkarılması konusunda Bağdat yönetimiyle anlaştığı yönündeki açıklaması Irak tarafından reddedildi. Bağdat, görüşmelerde yalnızca sınır güvenliği ve koordinasyon konularının ele alındığını bildirirken, hedefteki Kürt partileri kendilerine herhangi bir resmî bildirim yapılmadığını açıkladı.

İran’ın Irak Kürdistan Bölgesi’ndeki İranlı Kürt muhalif gruplara yönelik baskıları sürerken, bu grupların geleceği konusunda Tahran ile Bağdat arasında görüş ayrılığı ortaya çıktı. İran’ın Bağdat Büyükelçisi Muhammed Kazım Âl-i Sadık, iki ülke arasında yapılan güvenlik görüşmelerinde Kürt muhaliflerin bölgeden çıkarılması veya İran’a iade edilmesi konusunda uzlaşmaya varıldığını ileri sürdü. Ancak Iraklı yetkililer, böyle bir karar alındığı iddiasını yalanladı.

İran: Kürt muhaliflerin çıkarılması konusunda anlaştık

İran’ın Bağdat Büyükelçisi Muhammed Kazım Âl-i Sadık, X hesabından yaptığı açıklamada, iki ülke arasında gerçekleştirilen Ortak Güvenlik Komitesi toplantısında önemli bir uzlaşmaya varıldığını öne sürdü. Âl-i Sadık, İran ve Irak heyetleri arasındaki görüşmelerde, İranlı Kürt muhalif grupların Kürdistan Bölgesi’nden çıkarılması veya İran’a teslim edilmesi konusunda anlaşma sağlandığını iddia etti.

Ancak Tahran’ın bu açıklaması, Irak makamlarının toplantıya ilişkin duyurusunda yer almadı. Irak tarafının resmî açıklamasında, muhalif grupların sınır dışı edilmesi ya da İran’a teslim edilmesine yönelik herhangi bir karardan söz edilmedi.

Bağdat: Görüşmenin gündemi sınır güvenliğiydi

Irak Silahlı Kuvvetleri Başkomutanlığı Sözcüsü Sabah Numan, İran’ın açıklamasına karşı çıkarak toplantıda Kürt muhaliflerin iadesi veya sınır dışı edilmesi yönünde bir karar alınmadığını bildirdi. Rûdaw’a konuşan Numan, görüşmenin Irak ve İran sınır muhafızları arasındaki güvenlik koordinasyonuna odaklandığını belirtti. Toplantıda sınır hattındaki durumun değerlendirilmesi, güvenliğin ve istikrarın korunması, istihbarat paylaşımı ve iki ülke arasındaki koordinasyonun geliştirilmesinin ele alındığını kaydeden Numan, görüşmenin temel gündeminin bu başlıklarla sınırlı olduğunu vurguladı.
Toplantıya katılan Iraklı bir yetkili de İranlı Kürt partilerinin sınır dışı edilmesi veya iadesi konusunun görüşülmediğini belirterek, bu yönde yeni bir anlaşma yapıldığı iddiasını reddetti.

Bağdat’taki toplantıda güvenlik anlaşması ele alındı

19 Ekim’de Bağdat’ta Irak Ulusal Güvenlik Danışmanı Kasım Abudi başkanlığında ortak güvenlik komitesi toplantısı gerçekleştirildi. Görüşmeye İranlı üst düzey güvenlik yetkilileri ile Kürdistan Bölgesi temsilcileri de katıldı. Irak Ulusal Güvenlik Danışmanlığı tarafından yapılan açıklamada, daha önce imzalanan güvenlik anlaşmasının uygulanması ve Bağdat, Erbil ile Tahran arasındaki güvenlik koordinasyonunun güçlendirilmesi konularının ele alındığı belirtildi. Bununla birlikte, İran Büyükelçisi’nin dile getirdiği iade veya sınır dışı etme iddiası, Irak makamlarının kamuoyuna duyurduğu toplantı sonuçlarında doğrulanmadı.

Kürt partileri: Bize resmî bildirim yapılmadı

İran’ın iade veya sınır dışı edilmesini istediği öne sürülen İran Kürdistanı Demokrat Partisi (İKDP), Kürdistan Emekçiler Topluluğu (Komele) ve Kürdistan Özgürlük Partisi (PAK) yöneticileri de iddialara tepki gösterdi. İKDP İlişkiler Sorumlusu Heme Nezif Kadiri, konuyu basından takip ettiklerini belirterek Irak veya Kürdistan Bölgesi yetkililerinden kendilerine herhangi bir resmî bildirim ulaşmadığını söyledi.

Kadiri, meşru bir amaç doğrultusunda mücadele ettiklerini ve Irak hükümetini zor durumda bırakacak adımlardan kaçındıklarını ifade ederek, mücadelelerinin İran’da sürdüğünü ve Tahran’ın baskılarının iradelerini zayıflatamayacağını dile getirdi.

Komele Yürütme Kurulu Üyesi Emced Hüseyin Penahi de bölgeyi terk etmelerine yönelik ne Bağdat’tan ne de Erbil’den bir talep geldiğini belirtti. Penahi, uluslararası hukuka uygun hareket ettiklerini savunarak Kürdistan Bölgesi’ni kendi coğrafyalarının bir parçası olarak gördüklerini söyledi.
PAK yöneticisi Edib Halidiyan ise kendileriyle herhangi bir resmî temas kurulmadığını ve Bağdat’tan bu yönde bir mesaj almadıklarını açıkladı.

İran’ın talebi ile Bağdat’ın açıklaması arasındaki çelişki sürüyor

İran’ın Kürt muhalif grupların bölgeden çıkarılması veya kendisine teslim edilmesi konusunda anlaşmaya varıldığı iddiası, Bağdat’ın açıklamalarıyla karşılık bulmadı. Irak yönetimi sınır güvenliği ve koordinasyonu öne çıkarırken, Kürt partileri de kendilerine yönelik resmî bir karar bildirilmediğini belirtiyor.

Bu aşamada, İran’ın ileri sürdüğü uzlaşmanın kapsamı ve Kürt muhalif grupların geleceğine ilişkin herhangi bir karar alınıp alınmadığı belirsizliğini koruyor. İran’ın iddiası ile Irak tarafının açıklamaları arasındaki çelişki, konunun önümüzdeki dönemde Tahran-Bağdat-Erbil hattındaki güvenlik ilişkilerinin önemli başlıklarından biri olabileceğine işaret ediyor.
Kürdistan bölgesinde faaliyet gösteren İran’lı Kürt partileri, Tahran ile Bağdat arasında olası gizli anlaşmaya karşı önlem almak için Erbil Kürt yönetimi ve merkezi Bağdat yönetimi ile iletişime geçtiği ve böyle bir ihtimale karşı kendi aralarında istişareye başladıkları belirtiliyor.