Japonya'da yabancılar için yeni sert kurallar; vize harçları 10 kat artacak!

Japonya

Japonya "kırk katır ile kırk satır" arasında bocalıyor. Bir yandan iş gücü açığı, büyüyen bir sorun olmaya devam ederken yabancılara yönelik sıkı politikalar hayata geçiriliyor. Hükûmet, ülkede ikamet eden yabancıların ödediği vize harçlarında on katı aşan artışlar öngören bir yasa tasarısını meclise sundu. Yabancılar için "vidaların sıkılmasını" destekleyenler, "suistimalleri önleme ve kültürel adaptasyon" gerekçesine sarılırken, eleştirenler de "artan milliyetçi ve popülist dalga"ya işaret ediyor.

Ülkenin önde gelen gazetelerinden Asahi Shimbun, mevcut sistemde 10 bin yen (yaklaşık 2 bin 800 TL) olan daimi oturum harcının rekor artışla 200 bin yene (yaklaşık 56 bin TL) çıkarılacağını yazıyor. Benzer şekilde, vize statüsü yenileme veya değiştirme ücretleri de 6 bin yenden (bin 680 TL) yaklaşık 70 bin yen (19 bin 600 TL) seviyesine yükseltilecek. Başyazıya göre, bu ek gelirlerin yüzde 40'ının doğrudan yabancılara yönelik olmayan genel bütçe kalemlerine aktarılacak olması, oy hakkı bulunmayan yabancıların bütçeyi takviye edecek "mali bir kaynak" olarak görüldüğü eleştirilerini beraberinde getiriyor.

Çalışma vizesinde de kriterlerde sertleşmeye gidiliyor

Mali yüklerin yanı sıra, çalışma vizesi kriterlerinde de bu ay yürürlüğe girmesi beklenen önemli bir sertleşmeye gidiliyor. Mühendislik, sosyal bilimler ve uluslararası hizmetler gibi profesyonel kategorilerde vize başvurusu yapanlardan artık JLPT N2 seviyesine ((İngilizce karşılığıyla B2- Upper Intermediate, Üst Orta Seviye) denk gelen ileri düzey Japonca yeterlilik belgesi istenecek. Mevcut sistemde sadece üniversite mezuniyeti veya ilgili iş deneyimi yeterli görülürken, artık bu belgelere ilaveten dil yeterlilik sertifikası da zorunlu olacak. Bu adımın temel gerekçesi, "uzmanlık vizesi" ile ülkeye giriş yapıp aslında inşaat, fabrika veya tarım gibi vasıfsız işlerde çalışanların yarattığı vize suistimalleri.

Japonya nüfusu her yıl ortalama 800 bin kişiden fazla azalıyor

Medyadaki tartışmalarda söz konusu düzenlemeleri, "Japonya'nın yaşadığı derin demografik krizle derin bir çelişki" olarak niteleyenler artıyor. Son verilere göre Japonya nüfusu her yıl ortalama 800 bin kişiden fazla azalırken, çalışma çağındaki nüfusun hızla erimesi üretimi ve sosyal hizmetleri ciddi şekilde tehdit ediyor.

Ülkenin 125 milyona gerileyen nüfusu içinde 65 yaş üstünde olanların payı yüzde 30 civarında. Nüfusun 2050’ye kadar 105 milyona gerilemesi bekleniyor. Bu tablo iş gücü daralması ve sosyal güvenlik sistemi üzerinde daha da ciddi baskı yaratıyor.

Şu an Japonya'da ikamet eden 4 milyon 130 bin yabancı özellikle imalat, restoran, tarım ve yaşlı bakımı gibi kritik sektörlerde iş gücü açığını azaltıyor. Pek çok kişi, profesyonel vize sahibi 475 bin kişinin bulunduğu bu ortamda, mali ve akademik bariyerlerin bu kadar yükseltilmesinin Japonya'nın dış iş gücüne olan ihtiyacıyla örtüşmediği görüşünde.

Yasa tasarısı ve yeni dil politikası "etik tartışmaları" da tetikliyor. Asahi Shimbun'un başyazısında, bu politikaların yabancı topluma "yüksek ücretleri ödeyemiyorsanız veya en üst düzey dil sınavlarını geçemiyorsanız Japonya'da kalmanıza gerek yok" mesajı verme riski taşıdığı belirtiliyor. Yazıda, nüfusun hızla azaldığı bir dönemde, yabancıların sadece bir denetim objesi veya bütçe kaynağı olarak görülmesinin Japonya'nın küresel rekabet gücüne zarar verebileceği vurgulanıyor.

Başbakan Sanae Takaichi liderliğindeki yeni hükümet, yabancı iş gücü ihtiyacını ekonomik bir zorunluluk olarak kabul etse de ulusal güvenlik ve toplumsal kimliğin korunması odaklı çok daha katı bir göç stratejisi izliyor. Bu politika değişikliği, özellikle 2022'deki çıkışından bu yana oylarını hızla artıran ve son seçimlerde yüzde 7'ye ulaşarak mecliste etkinleşen Sanseito gibi milliyetçi partilerin yükselişiyle eş zamanlı. "Önce Japon!" sloganıyla geniş kitlelere ulaşan Sanseito'nun başarısı, ana akım siyaseti de daha popülist ve korumacı bir çizgiye çekiyor. Japonya’nın 248 sandalyeli üst meclisinde üç yıl boyunca yalnızca bir sandalyeye sahip olan aşırı sağcı Sanseito Partisi, 20 Temmuz 2025 seçimlerinde 14 milletvekilliiğine ulaşarak en büyük kazananlardan biri oldu.Uzmanlara göre milliyetçi kanadın kazandığı bu ivme, hükümeti hem sanayinin acil iş gücü talebi hem de sağ seçmenin yabancı karşıtı hassasiyetleri arasında denge aramaya itiyor.