NATO Zirvesi, Ankara esnafını da etkiledi; "Resmî karar yok ama kepenk açamadık"

Ankara'da 7-8 Temmuz tarihlerinde gerçekleştirilen NATO Zirvesi kapsamında uygulanan güvenlik tedbirleri kentteki küçük işletmeleri doğrudan etkiledi. Trafiğe kapatılan yollar çalışan ve müşterilerin ulaşımını zorlaştırırken, motokuryelerin birçok bölgeye girişinin engellenmesi nedeniyle paket servis de durma noktasına geldi. Şehre giriş-çıkışlara getirilen kısıtlamalar ise tedarik zincirinde aksamalara yol açtı. Ankara'daki küçük işletme sahipleri yaşadıkları süreci T24'e anlattı.

36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi kapsamında Ankara Valiliği, zirvenin düzenleneceği Cumhurbaşkanlığı Külliyesi çevresi ile heyetlerin kullanacağı güzergâhlarda 4 Temmuz itibarıyla araç parkını yasakladı. Uygulamanın 9 Temmuz'a kadar süreceği duyuruldu. Ayrıca 5-10 Temmuz tarihleri arasında ağır tonajlı araçların kente girişi engelleniyor. Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) de yabancı devlet başkanları ve resmî heyetlerini taşıyan sivil ve askerî hava araçları dışında kalan uçuşlara kısıtlama getirileceğini açıkladı.

Günler öncesinden başlayan yol kapatmalar, güvenlik bariyerleri ve toplu taşıma kısıtlamaları yalnızca zirvenin yapılacağı bölgeyi değil, kentin genelini etkiledi. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı alternatif güzergâhlara ilişkin trafik haritası yayınlarken, 7-8 Temmuz öncesinde birçok işletmede müşteri yoğunluğunun belirgin şekilde azaldığı görüldü.

Resmî olarak faaliyetlerini durdurmalarına ilişkin bir karar alınmayan işletmeler ise güvenlik önlemleri nedeniyle fiilen çalışamaz hâle geldiklerini belirtti. Kentte birçok esnaf 7-8 Temmuz'la birlikte öncesinde de alınan önlemler kapsamında kepenk açmazken, açık kalan işletmeler de müşteri sayısında ve satışlarında ciddi düşüş yaşadıklarını ifade etti.

İyi Parti'den NATO Zirvesi teklifi: Ankara esnafı için vergi ve prim desteği verilsin

Bahçelievler'de restoran işleten Merve, trafiğe kapalı yollar dışında herhangi bir resmî bilgilendirme yapılmadığını söylerken bu durumun hem esnaf hem de çalışanlar açısından ciddi bir belirsizlik yarattığını ifade etti.

"Resmî bir açıklama yok"

Merve, esnaf arasında 7-8 Temmuz tarihlerinde işletmelerin açılamayacağına ilişkin bir belgeden söz edildiğini, ancak bunun doğruluğunu öğrenmek için bağlı oldukları odalara yaptıkları başvurulardan resmî bir yanıt alamadıklarını aktardı. Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Konfederasyonu ile Ankara Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği de konuya ilişkin görüşlerini almak isteyen T24'ü yanıtsız bıraktı. 

Kızılay'da kahve işletmeciliği yapan Gamze ise yaşanan mağduriyetin tedarik, müşteri akışı ve ulaşım olmak üzere birçok başlığı bulunduğunu anlattı.

Gamze, gıda, temizlik ve sarf malzemeleri için haftalar öncesinden yaptıkları planlamaların son iki haftada tamamen değiştiğini belirterek, "Siparişi gönderirsem yetişir mi? 7-8 Temmuz'la çakışır mı? Kargoda kalır mı? Donuk ürünse bozulur mu? Geri iade yapmak gerekir mi? Maliyetimiz ziyan olur mu?" sorularıyla hareket etmek zorunda kaldıklarını söyledi.

Tedarik aksamaları haftalık menüyü değiştirdi

Bozulma riski bulunan ürün siparişlerini iptal ettiklerini ifade eden Gamze, günlük temin edilmesi gereken taze ürünlerin de ulaşım sorunları nedeniyle getirilemeyeceğini, bu nedenle menüdeki birçok ürünü çıkaracaklarını dile getirdi. Önceden planlanan sipariş tarihlerinin değişmesinin finansal dengelerini bozduğunu söyleyen işletmeci, olağan dışı stok maliyetleriyle karşı karşıya kaldıklarını belirtti.

Merve de bazı ürünleri önceden stoklamak zorunda kaldığını, stoklanamayan taze ürünler nedeniyle haftalık menüsünü değiştirmek zorunda olduğunu anlattı.

Dünya liderleri gelirken Ankara sokakları boşaldı

esnaf, temmuz ayının ilk haftasının normal koşullarda hareketli geçtiğini ancak zirve nedeniyle kent sakinlerinin şehir dışına çıkması ve tatil planlarını değiştirmesiyle müşteri sayısının günler öncesinden azalmaya başladığını ifade etti.

Gamze, "Benim işletmem Kızılay'da. Ankara'nın göbeğinden bahsediyoruz. Bu kadar merkezi bir yerde bile sokaklar terk edilmiş kasaba gibi görünüyor. Temmuzun ilk haftasında böyle bir sakinlik beklemeyiz  sektörel olarak" dedi.

Merve, müşterilerden gelen "Açık olacak mısınız?" sorularına net yanıt veremediklerini belirterek şunları söyledi:

"Biz de bunu bilmiyorduk. Herkese aynı şeyi söyledik. Dün dükkânı açtık ama personelin biri Batıkent'ten, diğeri Kolej'den geliyor. Ulaşım aksayınca müşterilere 'Biz de sizinle birlikte öğreneceğiz' demek zorunda kaldık."

Personelin iş yerine ulaşamaması nedeniyle sabah ve akşam saatlerinde işletmede tek başına çalıştığını söyleyen Merve, ek mesai yapmak zorunda kaldığını ifade etti.

Sabit giderler devam ederken haftalık ciro düşüyor

7-8 Temmuz'da azalan müşteri yoğunluğunun altından kalkmalarının çok zor olduğunu belirten işletmeciler, fırın gibi temel gıda hizmeti veren işletmeler dışında kahve, restoran ve barların iki gün boyunca gelir elde edemeyeceğini söyledi. Tüm bu gelir kaybının yanı sıra kira, vergi ve fatura gibi sabit giderlerin ise devam ettiğine dikkat çekildi.

Paket sipariş platformlarının da motokuryelerin birçok bölgeye girememesi nedeniyle işlevsiz hâle geldiğini söyleyen Gamze, "Dün henüz zirve başlamadan bir platform restoranı kapalı gösterdi. Diğer platformda ise normalde en az 20 paket siparişi alırken sadece bir sipariş geldi" dedi.

Bir haftaya yayılan güvenlik uygulamalarının küçük işletmeler üzerinde ciddi ekonomik baskı oluşturduğunu belirten esnaf, haftalık cironun temel giderleri karşılamak açısından kritik önem taşıdığını, yaşanan gelir kaybının temmuz ayı boyunca finansal sıkıntıları artıracağını ifade etti.