CHP'li vekiller Strazburg'da Osman Kavala davasını izledi: AYM kararlarını uygulamayan iktidarın iç hukuk savunması samimi değil!

T24 Haber Merkezi

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Bartın Milletvekili Aysu Bankoğlu ve Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, Osman Kavala davasının Strazburg’daki Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) Büyük Daire duruşmasını yerinde takip etti. 3 bin 64 gündür süren tutukluluğu büyük bir hukuksuzluk olarak niteleyen Aysu Bankoğlu, “AYM kararlarını bile uygulamayan bir iktidarın ‘iç hukuk’ savunması samimiyetten uzaktır” dedi.

CHP adına, Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu ile birlikte Strazburg’da bulunan Bartın Milletvekili Aysu Bankoğlu, Osman Kavala davasının duruşmasından sonra açıklamalarda bulundu. Avrupa hukuk tarihinde bir ilk olan "ihlal prosedürü" kapsamındaki duruşmayı izleyen Bankoğlu, Türkiye’nin demokrasi ve hukuk devleti kimliğinin ciddi bir sınav verdiğini vurguladı.

Duruşmada Can Atalay ve Tayfun Kahraman çıkışı

Duruşmada hükümet temsilcilerinin, Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) henüz kararını vermediğini öne sürerek “iç hukuk yolları tükenmedi” savunması yaptığını belirten Bankoğlu, bu savunmaya verilen yanıtın önemine dikkat çekti:

“Hükümet yetkilileri mahkemede ‘iç hukuk yollarını bekleyin’ diyor ancak hem Osman Kavala’nın avukatları hem de Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiseri bu iddiayı kürsüden çürüttü. Can Atalay ve Tayfun Kahraman kararlarını hatırlattılar. Hükümet bir yandan ‘AYM karar versin’ diyor, öte yandan verilmiş kararları hiçe sayıyor. Bu, Türkiye’de yargı mekanizmasının artık etkin bir yol olmaktan çıktığının en açık kanıtıdır.”

3 bin 64 günlük hukuksuzluk

Bankoğlu, duruşma çıkışında yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

"Bugün burada tam 3 bin 64 gündür devam eden, adaletin adeta askıya alındığı bir süreci takip ediyoruz. AİHM’in en yüksek karar organı olan 17 hakimli Büyük Daire önündeyiz. Bu dava artık sadece bir kişiyle ilgili değil, Türkiye’nin Avrupa ile olan ilişkilerinin ve evrensel hukuk standartlarının önündeki en büyük engeldir."

"Anayasa'nın 90. maddesi tartışmaya kapalıdır"

“Anayasamızın 90. maddesi çok nettir; uluslararası sözleşmeler ve AİHM kararları hukuk hiyerarşimizin zirvesindedir. Kararların işe gelince uygulanıp işe gelmeyince görmezden gelinmesi bir Anayasal suçtur. Ya bir hukuk devletisinizdir ya da değilsinizdir; bunun ortası yoktur.”

Duruşmada neler yaşandı?

Duruşmanın içeriğine dair teknik bilgiler paylaşan Bankoğlu, mahkemenin bugün sadece bir tutukluluğu değil, geniş bir hak ihlali yelpazesini incelediğini belirtti:

"Mahkeme; 3. (işkence yasağı), 5. (özgürlük ve güvenlik hakkı), 6. (adil yargılanma), 10. (ifade özgürlüğü) ve özellikle 18. (hakların siyasi amaçla kısıtlanması) maddeler dahil olmak üzere birçok ihlal iddiasını mercek altına aldı. Hükümet kanadı savunmasında "Gezi olaylarını" anlatarak, AYM’nin henüz karar vermediğini ve "iç hukuk yollarının tükenmediğini" iddia etti. Duruşmada Kavala’nın avukatları ve Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiseri de beyanlarda bulundu."

"Bu hukuk utancına son verilsin"

Sürecin devamına ilişkin teknik detayları aktaran Bankoğlu şunları söyledi:

"Duruşmadan sonra heyet müzakereye çekiliyor. Önce bir ön oylama yapılacak, buna göre karar yazılacak. Karar yazıldıktan sonra Büyük Daire’ye tekrar gelecek ve resmi oylama süreci tamamlanacaktır. Karar ileri bir tarihte yazılı olarak ilan edilecektir. Yargıyı siyasi bir sopa olarak kullanma anlayışından derhal uzaklaşılmalıdır. Türkiye Cumhuriyeti, kendi Anayasasına ve imzacısı olduğu uluslararası sözleşmelere sadık kalmalıdır. Osman Kavala hakkındaki kesinleşmiş ihlal kararları derhal uygulanmalı ve bu hukuk utancına son verilmelidir. Biz adaletin tecelli etmesi için bu sürecin sonuna kadar takipçisi olacağız. Adalet, hemen şimdi!"

Sezgin Tanrıkulu da duruşmadan aktarımda bulunmuştu

CHP Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu da Osman Kavala davasına ilişkin olarak şunları söyledi:

"Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ndeyim. Bugün, Osman Kavala’nın yaptığı başvuru kapsamında dosyanın Büyük Daire önündeki duruşması gerçekleştiriliyor.

Duruşmanın esas kısmı tamamlandı. Az önce mahkeme heyeti 25 dakikalık ara verdi. Bunun nedeni, sunumların ardından bazı yargıçların sorular yöneltmiş olması.

Hükümet temsilcilerinin ve başvurucu Osman Kavala’nın avukatlarının sunumlarından sonra 5 yargıç söz alarak önemli sorular yöneltti. Bu sorulara hazırlanabilmeleri için taraf temsilcilerine 25 dakika süre tanındı.

Aranın ardından duruşma yeniden başlayacak ve hem başvurucu tarafın temsilcileri hem de hükümet temsilcileri yargıçların yönelttiği sorulara yanıt verecek.

Söz konusu başvuru, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Büyük Dairesi önünde görülüyor. Mahkeme daha önce Aralık 2019’da ve 2022 yılında Osman Kavala’nın başvurularıyla ilgili iki ayrı karar vermişti. Ancak bu kararların uygulanmadığı belirtiliyor.

Son olarak 2024 yılında yapılan başvurunun ardından, dosyaya ilk olarak bakan daire görevden çekildi ve dosya Büyük Daire’ye gönderildi. Büyük Daire de bazı süreleri kısaltarak duruşma gününü bugün olarak belirledi.

Bugün yapılan duruşma; Anayasa Mahkemesi’nin etkinliği, Osman Kavala’nın özgürlük ve güvenlik hakkı, adil yargılanma hakkı, suçta ve cezada kanunilik ilkesi, işkence yasağı ve Osman Kavala’nın bir aktivist olarak insan hakları faaliyetleri nedeniyle hedef alındığı iddiasıyla Sözleşme’nin 18. maddesi kapsamında önemli iddiaları içeriyor.

25 dakikalık aranın ardından duruşma yeniden başlayacak. Sorulara verilecek yanıtların ardından oturum tamamlanacak. Mahkemenin kararı ise ileriki bir tarihte açıklanacak.

Ben de duruşma sona erdikten sonra daha geniş bir değerlendirmeyi sizlerle paylaşacağım."