Bu dönem, atalarla bağ kurma zamanı olarak kabul edilir; Sonbahar Ekinoksu'nu kapsayan hafta boyunca aile mezarlarının ziyaret edilmesi ve pirinç tarlası tanrısına şükran sunulması bir gelenektir.
23-27 Eylül: Gök gürültüsü kesilir
Bu dönem, akşam sağanaklarına eşlik eden gök gürültüsünün sona erdiği zamana denk gelir. İlkbahar Ekinoksu'nda başlayıp Sonbahar Ekinoksu'nda kesilen gök gürültüsü döngüsü, çeltiğin büyüme süreciyle örtüşür.
Sonbahar Ekinoksu, gece ve gündüzün neredeyse eşit uzunlukta olduğu zamandır. (Fotoğraf: Ilgın Yorulmaz)
Mevsimsel sözcük: inazuma (şimşek çakması)
Erken sonbahara özgü bir mevsimsel sözcük olarak sınıflandırılan “inazuma” gök gürültülü fırtınaların ve şimşeklerin çeltik ürünlerini gübreleyip olgunlaşmalarına yardımcı olarak bereketli bir hasat sağladığına dair eski bir Japon halk inancına dayanır. Eski insanlar, şimşeği mecazi bir bakış açısıyla çeltik bitkisinin eşi veya partneri olarak görürlerdi.
Bilimsel açıklamaya gelince; şimşek havadaki oksijen ve azot üzerinde kimyasal değişimleri tetikleyerek, yağmurla birlikte toprağa düşen doğal bir gübre türü olan azot oksitlerin oluşmasını sağlar.
Mevsimsel çiçek: Kırmızı örümcek zambağı
Tek bir sap üzerindeki yaklaşık altı çiçeği, bir örümceğin bacaklarını andırır. Dişicik ve erkek organlarını gökyüzüne doğru uzatır; bu nedenle "gökyüzünde açan kırmızı çiçek" lakabıyla anılır. Köklerinin köstebekler için zehirli olduğu söylendiğinden, çiftçiler bu bitkiyi çeltik tarlalarının kenarlarına dikerler.
Japoncada bu çiçeklere "higan-bana" adı verilir çünkü sonbahar ekinoksu civarında açarak bize mezar ziyaretleri yapma vaktinin geldiğini hatırlatırlar. (Fotoğraf: American Meadows)
Mevsimlik Balık/Meyve/Sebze/İçecekler
Pisi balığı gibi yassı balıklar, okyanus tabanında gizlenmek için deri renklerini değiştirebilirler. (Fotoğraf: Ross ve Diana Armstrong, National Geographic aracılığıyla)
Matsutake mantarının iştah açıcı hoş bir kokusu olduğu söylenir ve bu mantar tüm dünyada sevilir. Bu mantar asla gereğinden fazla pişirilmemelidir; aksi takdirde kokusu kaybolur. En verimli dönemi, Eylül ortasından Kasım başına kadardır. (Fotoğraf: Ilgın Yorulmaz)
Ayvalar; Doğu Akdeniz'den Kafkas Dağları'nın eteklerine ve Türkmenistan yakınlarındaki Orta Asya'ya kadar uzanan bir bölgenin yerli bitkisidir ve antik çağlardan beri yabani olarak yetişmektedir. (Fotoğraf: SpecialtyProduce.com)
Mevsimsel bir işaret: Uskumru bulutları
Fırtına bulutlarının yerini "uskumru bulutları" alır. Sirostratüs bulutları olarak da bilinen bu bulutlar, uskumru balığının sırtındaki pulları ve benekleri andırır. Bu bulutlar görüldüğünde sardalya ve uskumru avının bereketli olacağına inanılır.
Belki de uskumrular ayın çevresinde yüzüyordur. – Soju Takano
28 Eylül - 2 Ekim: Böcekler yuvalarına çekilir
Yaz sona ererken peygamberdeveleri, cırcır böcekleri, kelebek larvaları, uğur böcekleri ve geyik böcekleri gibi dışarıda aktif olan böcekler soğuğun gelişini hisseder ve kışı geçirmek üzere hazırlıklara başlar.
Bu dönem, Mart ayındaki Keichitsu (Böceklerin Uyanışı) mikro mevsiminin sonbahardaki karşılığı niteliğindedir. (Fotoğraf: Ilgın Yorulmaz)
Kapıları görünen iki ev,
Bir sonbahar dağında.
– Michihiko Suzuki
Mevsimlik Balık/Meyve/Sebze/İçecekler
Atlantik ve Pasifik Okyanuslarında yaygın olarak bulunabilen bir balık olan uskumrunun sırtı yanardöner mavi yeşildir ve karnının alt kısmı gümüşi beyazdır. Omega-3 açısından zengin olduğu bilinen yağlı bir balıktır. (Fotoğraf: NOAA Balıkçılık)
Maitake mantarları, toprağı ve ormanı çağrıştıran bir tada sahiptir. Yabani maitake mantarları yaz sonundan sonbahar sonuna kadar bulunabilirken, kültür ortamında yetiştirilen çeşitleri yıl boyunca mevcuttur. (Fotoğraf: SpecialtyProduce.com)
Maitake mantarlı sebze çorbası. (Fotoğraf: NHK)
Mevsim lezzeti: Yeni hasat pirinç
Japonya Tarım Standartları'na (JAS) göre, yalnızca ekildiği yılın 31 Aralık tarihine kadar hasat edilen, yetiştirilen ve işlenen pirinç "yeni hasat pirinç" olarak kabul edilir. Suyu daha kolay emdiği için, yeni hasat pirinci pişirirken daha az su kullanmak en iyisidir.
Suyu daha kolay emdiği için yeni pirinci pişirirken daha az su kullanmak en iyisidir. (Fotoğraf: jiyujin__organic_express)
72 mikro mevsim nedir?Çin kökenli geleneksel bir takvim kullanılarak bir yıl, her biri yaklaşık beş gün süren ve doğadaki ince değişimleri ve küçük değişiklikleri yakalayan 72 kō'ya (beş günlük dönem veya mikro mevsim) ayrılmıştır. 1685 yılında Japon astronom Shibukawa Shunkai tarafından Japonya'ya uyarlanmıştır. Ancak dünyanın herhangi bir yerindeki herkes bu mevsimleri doğayı keşfetmek, yemek pişirmek ve doğanın nimetlerinden faydalanmak için bir başlangıç noktası olarak kullanabilir. Beslenme açısından yiyeceklerle derin bir bağlantıyı, fermantasyon gibi yerel ve kadim teknikleri vurgular ve mevsiminin zirvesindeki malzemelerle bilinçli bir şekilde yemek pişirme yöntemini, beslenme ve farkındalık felsefesini destekler. |
T24’ÜN ARKASINDA HİÇBİR GÜÇ YOK; TEK GÜÇ SİZ OLUN, REKLAMSIZ T24’E ABONE OLUN
|
