T24, erişim engeline örnek kararlarla itiraz etti: Yasaya, Anayasa'ya, AYM ve AİHM kararlarına aykırı!

T24 Haber Merkezi

T24, İstanbul 1. Sulh Ceza Hakimliği’nin erişim engeli kararına anayasa, ilgili kanun hükümlerine, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) ve Anayasa Mahkemesi (AYM) içtihatlarına aykırı olduğunu belirterek itiraz etti. İtiraz dilekçesinde, haber sitesine erişimin bütünüyle engellenmesinin anayasa ve kanunlara aykırı olduğu vurgulandı ve karara gerekçe gösterilen son 1 yılda 118 aile yapısını bozacak nitelikte yazı kaleme alındığı iddiasının doğruyu yansıtmadığına işaret edildi. Dilekçede, "Son 1 yıldaki 118 yazıyı" kaleme aldığı iddia edilen 57 yazarın 22'sinin, yıllar önce T24'ten ayrıldıkları, yazıların bazılarının 5, 10, 15 yıl öncesinde kaleme alındığı, karara konu yazılarla ilgili araştırmanın Anayasa Mahkemesi tarafından hukuka aykırı bulunan “toplu sanal devriye” yöntemiyle yapıldığı vurgulandı. Dilekçede, İstanbul Başsavcılığı’nın talebini önce reddeden hakimliğin itiraz üzerine aynı talebi neden kabul ettiğinin de kararda gerekçelendirilmediğine işaret edildi.

T24, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın, siteye erişimin engellenmesi yönündeki talebini önce reddeden daha sonra itiraz üzerine kabul eden İstanbul 1. Sulh Ceza Hakimliği’nin kararına itiraz etti.

T24 avukatları Özlem Tekşen ve Gökhan Tekşen tarafından hazırlanan, İfade Özgürlüğü Derneği kurucusu, hukukçu Kerem Altıparmak’ın da görüşleriyle katkı sunduğu, İstanbul 1. Sulh Ceza Hakimliği’ne sunulan itiraz dilekçesinde, T24’ün 17 yıldır Türkiye'nin en önde gelen internet haber sitesi olduğuna dikkat çekildi. Bu yönüyle Basın Kanunu’na tabi, eş zamanlı olarak Anayasanın 30. maddesiyle anayasal güvence ve koruma altında bulunan bir basın aracı konumunun bulunduğu belirtildi.

Dilekçede, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturma kapsamında 118 adet köşe yazısının "sözde haber" olarak nitelendirildiği, hem tek tek URL bazlı yazılara, hem sitenin X hesabına hem de ana yayın mecrası olan “t24.com.tr” erişim engeli getirildiği anımsatıldı.

“Anayasa, AİHM ve AYM kararlarına aykırı”

Bu engelin, 5651 sayılı kanunun kendi iç sistematiğine, tarihsel sürecine ve de ilgili AYM ve AİHM içtihat ve kriterlerine aykırı şekilde kümülatif bir yaptırımla haksız ve hukuka aykırı şekilde getirildiğine işaret edildi.

Dilekçede, şöyle devam edildi:

“Hakimliğin kararında savcılığın erişim engeline dair ilk talebinin yine aynı hakimlikçe 25 Eylül’de reddedildiği ancak savcılıkça yapılan itiraz üzerine gerekçesi açıklanmaksızın ve somut bir neden de ortaya konulmaksızın ilk karardan dönüldüğü ifade edilmiştir. Söz konusu hukuki tasarrufun gerekçeli karar hakkının ihlali olduğu açıktır.

“Sadece 21’i son bir yılda”

Diğer yandan; erişim engeli kararına gerekçe gösterilen 118 içeriğin son 1 yılda yayımlandığı iddia edilmişse de yapılan analiz ve taramada 118 içerikten yalnızca 21 tanesinin son bir yıl içerisinde kaleme alınmış olduğu gözükmektedir. Karara gerekçe gösterilen 'Son 1 yıldaki 118 yazıyı' kaleme alan 57 yazarın 22'sini, yıllar önce T24'ten ayrılmış, yani yıllardır T24'te yazmayan isimler oluşturuyor. Bir başka deyişle 'son bir yılda yazdığı iddia edilen' yazarların yaklaşık yarısı, yıllardır T24'te yazmıyor. Hal böyleyken ve durum muhtemelen kararda atfı yapılan kolluk araştırmasından gelen "LGBTİ" içerik ve kelimesine göre yapılan, Anayasa Mahkemesince hukuka aykırı bulunan toplu bir sanal devriye işleminden kaynaklanmaktadır. Kaldı ki; 118 içeriğe dair itiraz haklarımız saklı kalarak, kararda belirtilen her bir içeriğin belirtilen URL adreslerine getirilen erişim engeli kararı gecikmeksizin müvekkil tarafından uygulanmış, içerikler pasife alınmış ve durum ivedilikle bildirilmiştir.

“Sitenin bütününe engel hukuka aykırı”

Somut durumdan da anlaşılacağı üzere; hukuka aykırı da olsa, içeriklerin her biri tek tek engellenebilecekken ve bu durum teknik olarak da mümkünken, haber sitesinin tamamına (t24.com.tr adresine) erişim engeli getirmek orantısız, hakkın özünü zedeleyen, ölçülülük ilkesine aykırı kanunun lafzına ve amacına aykırı, anayasal güvence altında bulunan ifade ve basın özgürlüğü başta olmak üzere mülkiyet hakkını da ihlal eden açık ve ağır bir müdahaledir.

5651 sayılı Kanun'un 8/A maddesinin 3. fıkrası amir hüküm niteliğindedir: 1. 'Bu madde kapsamında verilen erişimin engellenmesi kararları, ihlalin gerçekleştiği yayın, kısım, bölüm ile ilgili olarak (URL, vb. şeklinde) içeriğe erişimin engellenmesi yöntemiyle verilir. Ancak, teknik olarak ihlale ilişkin içeriğe erişimin engellenmesi yapılamadığı veya ilgili içeriğe erişimin engellenmesi yoluyla ihlalin önlenemediği durumlarda, internet sitesinin tümüne yönelik olarak erişimin engellenmesi kararı verilebilir.' Kanun koyucu bu düzenlemeyle açıkça 'kademelilik' ve 'orantılılık' ilkelerini benimsemiş, kural olarak yalnızca ihlale konu somut yayının veya içeriğin (URL bazlı) engellenmesini emretmiştir.

“Gerekçe belirsiz”

Somut olayda hangi somut içeriğin 'yaşam hakkı, can ve mal güvenliği, milli güvenlik veya kamu düzeni' yönünden tehlike yarattığını hiçbir şekilde belirtmemiştir. Kararda teknik olarak URL bazlı engellemenin neden yapılamadığına dair de hiçbir somut ve teknik gerekçe gösterilmemiştir. Matbu bir şablon cümleyle 'ilgili içeriklere erişimin engellenmesi yoluyla ihlalin önlenemeyeceği' denilerek müvekkilin tüm hesabına toptan erişim engeli getirilmesi, 5651 sayılı Kanun m. 8/A-3 hükmünü ve ölçülülük ilkesini doğrudan yok saymaktadır. Hakimlikçe verilen kararda, erişim engeline gerekçe gösterilen içeriklerde yer alan yazılar olgusal bilgi/haberden ziyade köşe yazarlarının fikirlerini yansıtan değer yargılarıdır.

“İfade özgürlüğüne aykırı”

Bu itibarla; hakimlik kararı anayasal güvence altında olan kanaat hürriyeti ve ifade hürriyetini ağır şekilde ihlal etmektedir. Anılan değer yargısı içeren köşe yazılarıyla, Türk toplumu ve aile yapısının ne şekilde zayıflatıldığı somutlaştırılmamış ve böylesine soyut kavramlarla 5651 sayılı Kanunun 8/A maddesinde belirtilen hukuki amaçlar arasında herhangi bir illiyet bağı kurulamamıştır. İlk derece mahkemesinin haber sitesine getirdiği erişim engeli kararındaki orantısızlık açık bir dijital tahakküm düzeni ve toplumsal sansürdür.

“İstisnai tedbir”

Anayasa Mahkemesi, 8/A maddesi kapsamındaki yetkinin ancak 'gecikmesinde sakınca bulunan bir durumun varlığı' halinde işletilebilecek istisnai bir koruma tedbiri olduğunu istikrarlı olarak vurgulamaktadır.

Anayasa Mahkemesi kararlarında, kanun metninde açıkça belirtilmesine rağmen, URL bazlı engelleme ile ihlalin neden önlenemediği gerekçelendirilmeden tüm siteye erişimin engellenmesinin ifade ve basın özgürlüklerini ihlal ettiği kabul edilmiştir. AİHM de benzer görüşte olup AYM ile paralel bir değerlendirme içerisindedir. AİHM anılan başvuruların tamamında erişimi engelleme tedbirleriyle ifade özgürlüğüne keyfî müdahaleleri önlemek için sağlanması gereken aşağıdaki usule ilişkin güvencelerin Rusya'nın internet sitelerine erişimin engellenmesine dair iç hukukunda bulunup bulunmadığını incelemiştir. AİHM, dört başvurunun hepsinde Rusya'nın internet sitelerine erişimin engellenmesine ilişkin iç hukukunun bu güvenceleri sağlamadığı ve keyfî sonuçlar doğurduğu gerekçesiyle müdahalelerin kanunilik şartını karşılamadığını belirterek Sözleşme'nin 10. maddesinde koruma altına alınan ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine karar vermiştir.

Anayasa Mahkemesi, 'Keskin Kalem pilot kararında', internet ortamındaki yayınlara erişimin engellenmesine yönelik sulh ceza hakimlikleri tarafından uygulanan usulün sistematik ve yapısal hak ihlallerine yol açtığını kesin olarak tespit etmiştir. Mevcut uygulamanın basın ve ifade özgürlüğü üzerinde ağır bir sansür ve caydırıcı etki (chilling effect) yarattığını, erişim engeli mekanizmasının yapısal olarak ihlal ürettiğini vurgulamıştır.

Somut olayda hiçbir somut delil ve zaruret ortaya konulmadan bir gazetecinin tüm hesabının kapatılması, AYM'nin pilot kararında tespit ettiği yapısal ihlalin doğrudan bir tezahürüdür.”

Türkiye’yle dertleşme; T24’e erişim nasıl engellenebildi!

Dünyada da referans gösterilen Türkiye'nin en büyük bağımsız haber sitesi T24, sosyal medyada başlatılan iftira kampanyası sonrası erişime engellendi!

(Editör: Merve Bavra)